JET LAG

 

Jet lag, còn được gọi là hội chứng thay đổi múi giờ hoặc nhịp sinh học xảy ra khi mọi người di chuyển nhanh qua các múi giờ hoặc khi giấc ngủ bị gián đoạn, ví dụ do công việc thay đổi.

Đây là hành vi sinh lý do sự gián đoạn về nhịp sinh học của cơ thể hay còn được gọi là đồng hồ cơ thể. Nó được xem như một rối loạn nhịp sinh học.

Triệu chứng có xu hướng nặng hơn khi đi du lịch về hướng đông so với hướng tây.

1)Sự thật về jet lag

  • Jet lag có thể gây nhức đầu, mất ngủ và khó chịu.
  • Nhịp điệu sinh học giúp điều hòa giấc ngủ và các chức năng cơ thể khác.
  • Khi nhịp điệu sinh học bị rối loạn đáng kể thì được gọi là Jet lag.
  • Cách giảm các triệu chứng: thay đổi kiểu ngủ của bạn, tránh uống rượu và caffeine và nhận đủ ánh sáng mặt trời khi có.

Vậy Jet lag là gì?

Jet lag có thể xảy ra khi việc thức-ngủ bị gián đoạn. Một người có thể cảm thấy buồn ngủ, mệt mỏi, cáu kỉnh, hôn mê và hơi mất phương hướng.

Đây có thể là kết quả của việc di chuyển qua các múi giờ hoặc do chuyển đổi công việc.

Một người di chuyển qua càng nhiều múi giờ  chỉ trong thời gian ngắn thì triệu chứng càng nặng hơn.

Jet lag có liên quan đến sự gián đoạn các hoạt động và sự thiếu đồng bộ trong các tế bào não của hai bán cầu..

Người càng lớn tuổi, các triệu chứng sẽ trầm trọng hơn, và sẽ mất nhiều thời gian hơn để đồng hồ cơ thể hồi phục trở lại.

Trẻ em thường có triệu chứng nhẹ hơn và hồi phục nhanh hơn.

2) Nguyên nhân

Để hiểu được Jet lag, chúng ta cần biết về nhịp điệu sinh học.

 

Vậy Nhịp điệu sinh học là gì?

Nhịp điệu sinh học, hoặc đồng hồ cơ thể, là chu kỳ 24 giờ trong các quá trình sinh hóa, sinh lý và hành vi của cơ thể. Nó điều chỉnh các hoạt động hàng ngày như ngủ, thức dậy, ăn uống và điều hòa nhiệt độ cơ thể.

Đồng hồ cơ thể và bộ não

Jet lag dường như liên quan đến sự gián đoạn trong hai nhóm tế bào thần kinh riêng biệt nhưng giữa 2 nhóm này lại có sự liên kết trong não. Những nơ-ron này là một phần của cấu trúc được gọi là nhân tế bào thần kinh (SCN). SCN nằm ở vùng dưới đồi thuộc đáy não.

Một trong những nhóm tế bào thần kinh này có liên quan đến giấc ngủ sâu và ảnh hưởng lên sự mệt mỏi.. Nhóm khác kiểm soát trạng thái giấc ngủ của sự chuyển động mắt trong lúc ngủ (REM).

Nhóm các nơ-ron liên quan đến giấc ngủ REM khó có thể điều chỉnh cho chu kỳ mới, và cả hai nhóm trở nên không đồng bộ.

Điều gì làm đồng hồ cơ thể thoát khỏi sự đồng bộ?

Đồng hồ cơ thể được điều khiển bởi hệ thống giữ thời gian nội bộ, nhưng nó bị ảnh hưởng bởi các yếu tố môi trường bên ngoài, chẳng hạn như chu kỳ sáng-tối của đêm và ngày.

Khi đồng hồ cơ thể ra khỏi sự đồng bộ và cần phải được thiết lập lại, kết quả gây ra Jet lag.

Khi đi du lịch qua các múi giờ khác nhau và trải qua những chu kỳ ánh sáng ban ngày và trong bóng tối khác với nhịp điệu chúng ta thường sử dụng có thể khiến đồng hồ cơ thể của chúng ta thoát khỏi sự đồng bộ. Các nguyên nhân khác bao gồm thay đổi công việc và một số rối loạn giấc ngủ.

Jet lag ảnh hưởng đến việc ngủ và thức dậy, ăn uống và làm việc.

Điều hòa hormone là chìa khóa để đồng bộ đồng hồ cơ thể. Khi Jet lag xảy ra, lượng hoóc môn thoát ra khỏi đồng bộ với môi trường. Nhiệt độ cơ thể cũng khác nhau tùy theo đồng hồ cơ thể.

Jet lag sẽ tiếp tục cho đến khi tất cả các yếu tố này có thể đáp ứng tốt với môi trường mới.

Tại sao lại khó đi từ Tây sang Đông?

Nếu bạn đi về phía đông, các triệu chứng sẽ trầm trọng hơn, bởi vì ban ngày có vẻ lâu hơn.

Hãy tưởng tượng bạn bay từ Chicago đến London, đến vào lúc 4:00 chiều theo giờ London. Lúc đó ở Chicago là 10.00 tối, cơ thể bạn báo rằng đã đến lúc phải ngủ. Nhưng nếu bạn thức dậy 8 giờ sau đó, nó sẽ là nửa đêm ở London, nơi bạn đang ở.

Nếu bạn đi du lịch từ London đến Chicago và bạn đến lúc 10 giờ tối, sẽ dễ ngủ hơn, bởi vì vào lúc 4 giờ sáng ở Luân Đôn. Cơ thể bạn đang nói với bạn rằng vẫn còn thời gian ban đêm để ngủ.

Đi du lịch từ bắc xuống nam hay nam lên bắc có thể gây ra những vấn đề khác, vì các mùa khác nhau.

Tuy nhiên, để Jet lag xảy ra, phải có sự di chuyển Đông-Tây hoặc Tây-Đông. Nếu bạn bay thẳng về phía nam từ Chicago đến Santiago ở Chile có thể gây khó chịu, nhưng nó sẽ không dẫn đến Jet lag

Ngoài ra, Jet lag thường không xảy ra sau khi di chuyển qua một hoặc hai múi giờ. Nếu di chuyển nhiều múi giờ hơn, các triệu chứng trầm trọng hơn có thể xảy ra

Rượu và caffeine

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) chỉ ra rằng uống rượu hoặc caffeine trong hoặc trước khi chuyến bay có thể làm trầm trọng thêm các triệu chứng. Một điều cần lưu ý rằng: nó có thể làm mất nước. Không khí trong cabin máy bay khô hơn không khí tự nhiên ở mức mặt đất, và điều này cũng có thể làm trầm trọng thêm các triệu chứng.

Uống rượu làm tăng nhu cầu đi tiểu, điều này có thể làm gián đoạn giấc ngủ. Ngoài ra, tuy rượu thường gây ngủ nhưng chất lượng của giấc ngủ sẽ giảm. Thêm vào đó, tác dụng của rượu có thể làm trầm trọng thêm ảnh hưởng của Jet lag và sự mệt mỏi trong quá trình bay. Caffeine cũng có thể gây rối loạn giấc ngủ. Tốt nhất là uống nước trong khi bay.

Các yếu tố khác có thể làm trầm trọng thêm các triệu chứng bao gồm căng thẳng và ngồi nhiều giờ không thoải mái.

Những người có thể duỗi ra hoặc nằm xuống và ngủ trong một chuyến bay ít có khả năng bị Jet lag.

Sợ độ cao, oxy, và mất nước

Có thể có mối liên hệ giữa nồng độ oxy và jet lag

Áp suất trong cabin của máy bay thấp hơn áp suất ở mực nước biển. Điều này có nghĩa là lượng oxy đến não có thể giảm khi mọi người đang bay.

Điều này có thể dẫn đến hôn mê và nguy cơ cao hơn các triệu chứng Jet lag. Các nhà nghiên cứu đã gợi ý rằng liệu pháp điều trị oxy có thể được sử dụng để giảm tác động của Jet lag.

Các nhà nghiên cứu đã phát hiện ra rằng những người đi du lịch trên các chuyến bay thường xuyên phải đối mặt với sự thay đổi áp suất không khí có thể dẫn đến mức độ bão hòa oxy thấp hơn. Điều này có thể dẫn đến sự khó chịu sau 3 đến 9 giờ, và các triệu chứng giống với những người sợ độ cao.

3) Triệu chứng

Các triệu chứng đa dạng của jet lag.

Chúng bao gồm:

  • rối loạn giấc ngủ, mất ngủ, suy nhược, và mệt mỏi
  • đầu nặng, đau.
  • khó chịu, bối rối, và khó khăn để tập trung
  • trầm cảm nhẹ
  • ăn mất ngon
  • cảm giác chóng mặt, bất an
  • rối loạn tiêu hóa chẳng hạn như tiêu chảy hoặc táo bón

Các yếu tố ảnh hưởng đến những triệu chứng và mức độ gây ra gồm số múi giờ, tuổi và trạng thái sức khoẻ của từng cá nhân.

Một loạt các phương pháp có thể được thực hiện để giúp làm giảm các triệu chứng.

4) Điều trị

Hiện tại không có phương pháp điều trị đặc hiệu cho Jet lag, nhưng điều chỉnh lối sống có thể giúp giảm thiểu các triệu chứng.

Tập thể dục và giữ gìn sức khoẻ: Những người giữ gìn sức khỏe, nghỉ ngơi và ăn một chế độ ăn uống cân bằng dường như có những triệu chứng ít hơn và ít nghiêm trọng hơn những người có sức khỏe kém hơn.

Kiểm soát các tình trạng bệnh lý cơ bản: Các bệnh trạng hiện tại, chẳng hạn như bệnh phổi, bệnh tim hoặc bệnh tiểu đường có thể làm cho các triệu chứng trở nên tồi tệ hơn. Nên hỏi bác sĩ để được tư vấn trước khi thực hiện một chuyến đi đường dài.

5) Phòng ngừa

Các mẹo khác bao gồm:

 

  • chọn các chuyến bay đến vào buổi tối sớm, để bạn có thể ngủ lúc 10 giờ đêm.
  • chuẩn bị cho một chuyến bay dài về phía đông, bằng cách dậy và đi ngủ sớm vài ngày trước đó, và để lên máy bay về hướng tây, hãy dậy và đi ngủ sau
  • thay đổi đồng hồ đeo tay của bạn tới múi giờ đích ngay khi bạn lên máy bay
  • giữ hoạt động trong suốt chuyến bay bằng cách tập thể dục, kéo dài, và đi bộ dọc theo lối đi
  • sử dụng bịt mắt và tai nghe để tạo ra một giấc ngủ ngắn. Cố gắng ngủ vào lúc ban đêm ở điểm đến của bạn, và ngủ 20 phút một lần vào những thời điểm khác, để giảm tình trạng buồn ngủ
  • uống nhiều nước trong suốt chuyến bay, tránh uống rượu và caffeine, để giảm thiểu mất nước

Khi đến:

  • Tránh ăn nhiều hoặc tập thể dục quá sức.
  • Dành thời gian ngoài trời để nhận được ánh nắng
  • Ngủ ở thời điểm “bình thường” cho múi giờ đích.

Người có thể thích ứng sớm với lịch trình địa phương thì đồng hồ cơ thể sẽ thích nghi càng sớm với môi trường mới.

Những người thường xuyên bay vì công việc nên cần đảm bảo rằng họ phải tập thể dục thường xuyên.

Điều chỉnh ánh sáng và melatonin

Một nghiên cứu đã chỉ ra rằng đeo kính râm trong một phần của chuyến bay đường dài có thể giúp cơ thể điều chỉnh theo múi giờ mới bằng cách thay đổi theo kiểu ánh sáng của họ.

Các nhà nghiên cứu điều tra vai trò của melatonin và các hooc môn khác trong chức năng của đồng hồ cơ thể đã gợi ý rằng một ngày nào đó, liệu pháp dùng thuốc có thể được áp dụng cho những người gặp khó khăn do thay đổi công việc hoặc Jet lag

Một số người đã dùng melatonin như một chất bổ sung chế độ ăn uống để giúp giảm Jet lag nhưng chưa có đủ bằng chứng để khẳng định hiệu quả của nó.

Những người biết rằng họ có xu hướng bị Jet lag nghiêm trọng có thể làm rối tung một hành trình dài trên đường đi hoặc trong quá trình du lịch trên đất liền, nếu có thể.

jetlag

Nguồn: https://www.medicalnewstoday.com/articles/165339.php

Hastag: #jetlag

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s