Muỗi nhớ đã cắn ai và mùi của họ

Muỗi không nhận được nhiều sự chào đón và không ai muôn thấy sự tồn tại của chúng

Một nghiên cứu được công bố trên tạp chí Current Biology cho rằng muỗi có khả năng nhận biết và ghi nhớ những đặc điểm của vật chủ của chúng như mùi chẳng hạn.

Clément Vinauger, giáo sư hóa sinh tại trường Cao đẳng Nông nghiệp và Khoa học Đời sống, và Chloé Lahondère, giáo sư nghiên cứu thuộc khoa sinh hóa, đã sử dụng kỹ thuật tiên tiến, bao gồm chỉnh sửa gen CRISPR và RNAi.

Bằng cách sử dụng phương pháp tiếp cận đa lĩnh vực, các nhà khoa học nói rằng họ có thể nhận ra rằng dopamine là chìa khóa trung gian chính trong việc chống lại việc ghi nhớ trong muỗi.

Dopamine là gì?

Dopamine, cũng được tìm thấy ở người, là chất dẫn truyền thần kinh giúp kiểm soát các trung tâm cảm giác khoái cảm và “tự thưởng” của não.

Image result for dopamine

Trong một bộ não mà người ta thường mô tả là “tràn ngập các chất hóa học”, một hóa chất luôn luôn nổi bật đó là: Dopamine – phân tử đằng sau tất cả các hành vi tội lỗi và thèm muốn bí mật. Dopamine là tình yêu. Dopamine là ham muốn. Dopamine là ngoại tình. Dopamine là động lực. Dopamine là sự chú ý. Dopamine là nghiện.

Dopamine được sản xuất ở: vùng chất đen (substantia nigra) và vùng mái bụng ( ventral tegmental ). Đây là một neurohormone được giải phóng ra ở vùng dưới đồi (hypothalamus).

Dopamine có nhiều vai trò:

  • Nhịp ngày đêm: dopamine giúp làm giảm melatonin, giúp cơ thể tỉnh giấc
  • Trí nhớ: là chất dẫn truyền thần kinh kiểm soát những gì đã xảy ra
  • Chức năng vận động: dopamine cũng tham gia điều hòa vận động thông qua hạch nền ( basal ganglia), khi thiếu dopamine dẫn đến chậm và mất phối hợp chức năng vận động
  • Tiết prolactine: dopamine được sản xuất bởi các tế bào nhân cung ( arcuate nucleus ) của vùng dưới đồi ( hypothalamus) , được phóng thích vào tĩnh mạch tới tuyến yên, tế bào lactotrope của tuyến yên sản xuất prolactine.

Sự thiếu hụt dopamine có thể dẫn đến bệnh Parkinson. Những người có lượng dopamine thấp có thể dễ bị nghiện hơn.

Trí nhớ của muỗi

Ở loài muỗi, khả năng nhớ của chúng được hình thành thông qua việc chăm chỉ học tập.

Cuộc thử nghiệm của các nhà khoa học như sau, họ dạy cho muỗi Aedes Aegypti cách liên kết các mùi hương của người gây ra chấn thương hoặc gây ra khó chịu cho chúng.
24h sau khi ta thực hiện các chấn thương lên chúng, các muỗi cùng loài được đánh giá bằng chiếc máy đo khứu giác Y- maze, trong đó chúng bay lên và chọn giữa mùi cơ thể người tương ứng và 1 loại mùi khác . Nếu muỗi tránh được mùi cơ thể con người, cho thấy chúng đã được “đào tạo thành công”.

Theo Vinauger, muỗi là loài giết người nhất của vương quốc động vật, khiến nhiều người chết mỗi năm hơn bất cứ sinh vật nào khác.

Các căn bệnh chết người chúng mang là sốt dengue, chikungunya, sốt vàng, và virut Zika. Chúng có thể được tìm thấy ở các vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới trên khắp thế giới.

Vinauger nói “Chúng sử dụng mùi để xác định loài chim và con người để tìm ra vật chủ của chúng. Phụ nữ có mùi khác biệt so với nam giới, người uống bia rượu bị cắn nhiều hơn. Từ đó chúng ta có thể khai thác khả năng này.”

Ví dụ, sử dụng lưới muỗi xung quanh giường sẽ tránh được sự tấn công trở lại của chúng. Và nếu có một cú điện giật khi chạm vào lưới này, sẽ tăng thêm hiệu quả cho sự ngăn  chặn.

Vinauger nói thêm: “Nếu chúng ta cung cấp cho chúng một vật chủ khác, chẳng hạn như thỏ, chúng ta có thể chuyển hướng tấn công của muỗi sang cho chúng.” Không phải điều tốt  cho các chú thỏ, nhưng có lẽ tốt cho con người.

Lahondère lại có 1 nghiên cứu khác “Lần đầu tiên chúng tôi bắt đầu tìm hiểu về mối liên hệ giữa việc học tập và hành vi của muỗi, bằng cách đưa muỗi vào hộp và sau đó làm chúng bị chấn thương. Việc này tương tự với nghiên cứu của Pavlov, trừ việc dùng những cú sốc cho muỗi thay vì thức ăn.”

Bộ não của muỗi

Các nhà nghiên cứu đã trang bị cho muỗi 1 loại mũ cho phép ghi lại và quan sát hoạt động của não. Các phần đặc biệt của não liên quan đến khứu giác được làm quan tâm hơn.

Sau đó phơi bày trước chúng các mùi khác nhau, gồm mùi cơ thể con người, các nhà khoa học đã quan sát được làm thế nào mà côn trùng được đào tạo phản ứng lại như thế nào.

Họ phát hiện ra rằng hoạt động thần kinh trong vùng não nơi chứa thông tin khứu giác được xử lý được điều hòa bởi dopamine.

“Thật không may, không có cách nào để biết chính xác những gì thu hút muỗi hơn. Tuy nhiên, chúng ta biết rằng muỗi có thể học thuộc được mùi hương phát ra từ vật chủ của chúng và tránh những con vật nguy hiểm hơn.” Lahondère công bố trên Virginia Tech News.

Vì vậy, hiểu được cơ chế hoạt động và sở thích của muỗi chúng ta có thể làm giảm tác hại của chúng đối với con người và khai thác những lợi thế của chúng.

 

 

 

Nguồn:

https://www.healthline.com/health-news/mosquitoes-remember-who-swats-who-smells-good#4

https://blog.cognifit.com/functions-of-dopamine-serve-you/

https://www.news-medical.net/health/What-is-Dopamine.aspx

 

Anh Thư Y14

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s