BỆNH NHƯỢC THỊ (AMBLYOPIA)

Nhược thị là một thuật ngữ y học dùng để chỉ sự kém phát triển về mặt chức năng của cơ quan thị giác xảy ra ở trẻ em. Trẻ bị nhược thị có thị lực kém ở một hoặc hai bên mắt nhưng có thể chữa khỏi nếu như được chẩn đoán sớm và điều trị đúng.

Bệnh nhược thị là gì? (Amblyopia)

Mắt nhược thị, hay còn được gọi là mắt lười (lazy eye), nhược thị là nguyên nhân phổ biến nhất gây ra các vấn đề về thị lực ở trẻ em. Bệnh thường gây ra tình trạng thị lực ở một mắt phát triển không bình thường, đôi khi cũng có thể xảy ra ở cả 2 mắt, dẫn đến thị lực kém nhưng không thể điều trị bằng các phương pháp hỗ trợ thị giác bình thường như kính đeo hoặc kính sát tròng. Phát hiện và điều trị sớm bệnh nhược thị ở trẻ em là vô cùng quan trọng, giúp giảm thiểu các biến chứng lâu dài ảnh hưởng tới thị lực. Nếu không được điều trị bệnh có thể gây ra những vấn đề nghiêm trọng về thị lực bao gồm mù vĩnh viễn.

Các triệu chứng của bệnh nhược thị

Bệnh nhược thị thường có thể xảy ra ở lứa tuổi sơ sinh cho đến 7 tuổi, các triều chứng có thể gặp ở trẻ bao gồm:

  • nheo mắt, nghiêng đầu vẹo cổ khi nhìn, đôi khi có nhức đầu nhức mắt.
  • Cũng có thể thấy được các bệnh ở mắt gây ra nhược thị như: lác, sụp mi, đục thể thuỷ tinh…
  • Nhược thị biểu hiện bằng thị lực kém ở một hoặc hai bên mắt. Mắt gọi là nhược thị khi mà thị lực dưới 7/10 sau khi đã chỉnh kính tối ưu hoặc khi chênh lệch thị lực giữa hai mắt là trên 2/10 mà sự giảm thị lực này không kèm theo bệnh lí thực thể nào hoặc nếu có thì mức độ giảm thị lực đó không tương xứng với mức độ bệnh lí đi kèm.

 Nguyên nhân nào dẫn đến nhược thị?

benh-nhuoc-thi-o-tre-em-1

Khi trẻ được sinh ra tầm nhìn còn hạn chế, theo thời gian khi trẻ lớn lên thị lực ngày càng được hoàn thiện. Để có thị lực tốt, cả 2 mắt cần được cung cấp cùng  những hình ảnh rõ ràng, tập trung. Một số trẻ em phát triển những điều kiện mà gây ra những vấn đề tới thị lực dẫn đến nhận đươc những hình ảnh khác nhau ở mỗi mắt. Bản năng não bộ sẽ cố gắng xử lí ván đề này bằng cách chặn những hình ảnh yếu hơn. Nếu vấn đề không được xử lý khi còn nhỏ, bộ não sẽ luôn bỏ qua những hình ảnh từ mắt yếu hơn, và điều đó dẫn tới nhược thị.

Bất cứ điều kiện nào ngăn cản mắt tập trung nhìn rõ đều có thẻ gây nhược thị.

Có thể phân nhược thị thành 2 loại:

  • Nhược thị chức năng chỉ tình trạng thị lực có thể phục hồi được sau điều trịvà thường không kèm theo các bệnh lý thực thể ở mắt;
  • Nhược thị thực thể chỉ tình trạng thị lực không thể phục hồi được.Nhược thị thực thể thường kèm theo các bệnh lý thực thể ở mắt.

Nhược thị có thể do một nguyên nhân đơn lẻ hoặc phối hợp nhiều nguyên nhân. Có 3 nguyên nhân thường gặp nhất:

  • – Lé: Có thể ở một mắt, hai mắt hoặc lé luân phiên. Ở Việt Nam, có tới 2% – 4% trẻ em bị mắt lé và 50% trong số đó bị nhược thị. Tuy nhiên, một số bậc cha mẹ đã không để ý đến điều này, dẫn đến việc nhiều trẻ đã không được khám và điều trị kịp thời.
  • – Tật khúc xạ: Nhược thị do khúc xạ xuất hiện ở trẻ em do không điều chỉnh kịp thời hiện tượng khúc xạ (cận thị, viễn thị, loạn thị, bất đồng khúc xạ) bằng việc đeo kính nên đã cản trở việc phát triển thị lực ở trẻ em. Nhược thị do khúc xạ có thể xảy ra ở một mắt, hai mắt, có thể đối xứng hoặc không đối xứng (trong trường hợp bất đồng khúc xạ).
  • – Môi trường trong suốt của mắt bị che khuất: Ánh sáng bị ngăn cản trên đường đi tới võng mạc, gây cản trở hình ảnh lưu lại trên võng mạc. Nguyên nhân chủ yếu là do: Bệnh đục thủy tinh thể bẩm sinh, sụp mí bẩm sinh hoặc xuất hiện từ khi còn nhỏ, sẹo giác mạc…

Một số trẻ có rủi ro cao hơn bị mắc bệnh nhược thị, bao gồm: trẻ đẻ non, trẻ thiếu cân so với tuổi, gia đình có tiền sử bị bệnh nhược thị, trẻ có nguy cơ khuyết tật,…

Bệnh nhược thị được chẩn đoán như thế nào?

dieu-tri-nhuoc-thi-o-tre-em-1_6078131

Cho trẻ đến khám ngay bác sỹ chuyên khoa mắt nếu như phát hiện trẻ có bất cứ biểu hiện nào ở trên, ngay cả khi trẻ đang còn trong giai đoạn bú sữa mẹ. Bác sỹ sẽ tiến hành kiểm tra mắt, hỏi về các triệu chứng, tiền sử gia đình và yếu tố nguy cơ. Trẻ nên được tiến hành kiểm tra mắt định kì trong lứa tuổi từ 3- 5 tuổi để được phát hiện sớm các vấn đề về mắt.

Bệnh nhược thị có thẻ được phòng tránh?

Không thể phòng ngừa bệnh nhược thị nhưng những tổn thương suy giảm thị lực mắt có thể được giảm thiểu. Hãy quan sát thói quen nhìn của trẻ , nếu có bất thường hãy đến găp bác sỹ để được tư vấn. Bắt đầu cho trẻ đi kiểm tra thị lực khi được 3 tuổi và duy trì kiểm tra định kỳ. khi được phát hiện và điều trị sớm, trẻ hoàn toàn có thể hồi phục được thị lực. Nếu không được điều trị cho đến khi quá 10 tuổi, di chứng về thị lực của trẻ có thể tồn tại trong suốt quãng đời còn lại. Phát hiện sớm là chìa khóa để phòng ngừa suy giảm thị lực.

 

Điều trị nhược thị

nhuoc-thi-2-1480048085198

Điều trị nhược thị liên quan đến việc sử dụng bên mắt bị yếu nhiều hơn. Để trẻ sử dụng đôi mắt yếu hơn, bác sỹ có thể dùng một miếng dán che bên mắt khỏe hơn, hầu hết trẻ được chỉ định mang miếng dán từ 2- 6 giờ mỗi ngày. Đôi khi, thuốc nhỏ mắt hoặc một số loại kính đặc biệt được dùng để làm mờ tạm thời tầm nhìn bên mắt khỏe. Điều này cũng giúp đôi mắt yếu làm việc nhiều hơn và trở nên khỏe hơn. Phẫu thuật có thể được chỉ định cho trường hợp đục thủy tinh thể, sụp mí mắt.

Quá trình điều trị thường kéo dài cho tới khi thị lực trở lại bình thường, có thể là vài tuần, vài tháng, nhiều trẻ phải sử dụng miếng dán mắt cho đến khi lên 8 đến 10 tuổi.

Đôi khi sử dụng miếng dán mắt kéo dài có thể gây khó chịu cho bên mắt khỏe, trẻ cần được theo dõi và gặp bác sỹ thường xuyên trong suốt quá trình điều trị.

Tại sao điều trị sớm vô cùng quan trọng?

Những năm tháng đầu đời là quan trọng nhất cho sự phát triển của thị lực. Trong suốt những năm 7- 10 tuổi, sự kết nối giữa mắt và bộ não được thiết lập. sẽ hiều quả hơn cho việc điều trị bệnh nhược thị trong khi kết nối này vẫn dang phát triển. Sau khi hệ thống thị lưc của trẻ đã phát triển hoàn toàn, sẽ khó để có thể thay đổi. Nếu như nhược thị vẫn không được điều trị, trẻ hầu như sẽ bị thị lực kém trong suốt quãng đời còn lại, sẽ không thể điều trị được bằng kính, miếng dán hay bất kì trị liệu nào.

Có thử nghiệm lâm sàng đã chỉ ra rằng có thể có lợi ích cho việc điều trị trẻ lên đến 17 tuổi, cần nhiều nghiên cứu hơn về việc điều trị cho trẻ thành niên và người trưởng thành.

Tài liệu tham khảo:

https://familydoctor.org/condition/amblyopia/

http://www.benhvienmat.com/index.php/news/19/46/Can-phat-hien-va-dieu-tri-kip-thoi-nhuoc-thi-o-tre-em.html

http://www.maxreading.com/sach-hay/kien-thuc-nhan-khoa/nhuoc-thi-amblyopia-35450.html

                                                                                                                     Cẩm Vân (Tổng hợp)

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s